Kijknatuur

Laatst was ik in de Millingerwaard, één van de eerste uiterwaarden van de Waal. De Millingerwaard is er voor de Nijmegenaren. Hordes toeristen, dagjesmensen, wandelaars en fietsers komen op zondag vanuit de Keizerstad en verder naar de Millingerwaard. Waarom eigenlijk? Om te recreëren. Nederlanders recreëren op zondag. In de Millingerwaard gaat het dan vooral om de theetuin, diep verscholen in het groen, vlakbij de rivier. En dan is er nog de natuur zelf, waar je lekker in kunt rondkuieren. Je mag er gaan en staan waar je wil. En dat is bijzonder.

De Nederlandse natuur is kijknatuur, of eigenlijk: geen natuur. Er zijn mensen die zeggen: Nederlandse natuur bestaat niet, omdat alles is aangelegd. In de Millingerwaard is dat inderdaad het geval. Het had eigenlijk een modderpoel moeten zijn, met hier en daar wat gras, dat elk jaar weer onderloopt met Duits Rijnwater. Of Waalwater, zo je wilt. Maar jaren geleden al, werd bepaald dat er in de Millingerwaard natuur moest komen. En die kwam er. Natuur zoals dat zit in de hoofden van de Nijmegenaar. Riviernatuur, op afroep beschikbaar. Bossen, poelen, otters, bevers en zwanen. En bloemen, veel bloemen.

Nu lopen we er in optocht, verlangend naar een kop thee of een goed gesprek. We kijken collectief naar de natuur, snuiven de natuur, ja, consumeren de natuur. Het zandpad is breed, er staan geen hekken. Op een groot bord bij de dijk staat dat de paden ook verlaten mogen worden, om te struinen door de waarden. Maar de moeder even verderop roept haar kinderen terug. Het gras zou wel eens vlekken kunnen geven.

[foto: www.ark.eu]

Geertruidenberg

In Geertruidenberg staat de Amercentrale. In 2003 werd de koeltoren van de Amercentrale het decor van een tragisch ongeluk waarbij vijf doden vielen. De centrale ademt inmiddels weer kalmte. Vanaf de A27 is het complex niet te missen. Vredig steekt de reusachtige koeltoren af tegen de Hollandse luchten. De Keizersveerbrug en de Bergsche Maas maken het snelwegpanorama compleet. Wolken van de vooruitgang. De industriële tegenhanger van de Biesbosch.
Zouden ze in Geertruidenberg trots zijn op de centrale? In elk geval kunnen de Geertruidenbergers er niet omheen. Vanaf de markt in Geertruidenberg is de koeltoren onontkoombaar. Het lijkt alsof het bewust is gedaan. Een energiecentrale vlak naast het oude stadje. Met een zichtlijn vanaf de markt. Zoals de Dom vanaf diverse kanten de entree van Utrecht markeert, worden de Geertruidenbergers van alle kanten herinnerd aan hun centrale.
Daar is vast over nagedacht.

De Amercentrale ligt op een steenworp afstand van industrieterrein Moerdijk, dat pas twintig jaar later verrees. Achteraf gezien een ideale plek voor een energiecentrale. Ook in de planologie van de stroomvoorziening heeft de tijd zijn blunders veroorzaakt.

Ik rijd over de A27 en kijk nog één keer achterom. De Amercentrale blaast tevreden zijn rook de Hollandse luchten in. Geertruidenberg heeft zich er ongetwijfeld mee verenigd.